Robert Mugabe, başkent Harare’deki resmi konutunda düzenlenen yemin törende, “Ben, Robert Gabriel Mugabe, devlet başkanlığı makamında sadakatle görev yapacağıma yemin ederim. Tanrı yardımcım olsun” dedi.
Zimbabve’de Ian Smith’in ırk ayrımcısı rejimini 1980’de deviren ve Batı başkentlerinin beğenisini kazanan aydın kişi Robert Mugabe, giderek paranoyaya kapılarak, işi kendini “Tanrı tarafından başkan seçilmiş” ilan etmeye kadar vardırdı.
Ülkesinde 28 yıldır iktidarda bulunan ve Afrika kıtasının en yaşlı lideri olan 84 yaşındaki Mugabe, “Sadece Tanrı bana vermiş olduğu bu görevi geri alabilir” demişti. Eski bağımsızlık kahramanı Mugabe, Nobel Barış ödülü sahibi Desmond Tutu tarafından “bir tür Frankeştayn” olarak bile nitelendirilmişti.
“Bir seçimin bağımsızlığımızı tehdit etmesine asla izin vermeyeceğiz” diyerek, aslında demokrasi hakkındaki görüşünü dile getiren Mugabe’nin hezimete uğraması ve rejimin yolundan çıkması, 29 Martta yapılan ve rakibinin birinci geldiği başkanlık seçiminin ilk turuna rastlıyor.
Eleştirilere baskı dışında karşılık vermesini bilemeyen Mugabe, Batının yönelttiği eleştirilere de kulaklarını tıkıyor. Eski bir İngiliz sömürgesi olan ülkesi, eşi benzeri görülmemiş bir enflasyonla boğuşurken, o muhalifler, beyaz çiftçiler, sendikacılar, hakimler ve gazetecilerin tamamını “satılmış hainler” olarak görüyor.
Kısa bir süre önce Mugabe’nin biyografisini hazırlayan Heidi Holland, Mugabe’nin lügatında “yenilgiyi kabul etmek” gibi bir şeyin yazmadığını söylüyor.
Eski Rodezya’nın doğusundaki yoksul kırsal bölge Zvimba’da 21 Şubat 1924’de doğan Robert Gabriel Mugabe, Katoliklerin misyoner okulunda katı kurallarla yetişti. Babası tarafından 10 yaşında terk edilen Mugabe, öğrenimini birçok bölgesel bağımsızlık lideriyle tanışacağı Güney Afrika ve ardından Tanzanya’da tamamladı. Zambiya ve Gana’da öğretmenlik yapan Mugabe, 7 üniversite diplomasının yanı sıra hapisteyken yaptığı yüksek lisans diplomasına da sahip oldu.
Ülkesine 1960’ta döndüğünde, kendini beyazların iktidarına karşı mücadelenin içinde bulan Mugabe, 1964’te Pan-Afrikan ve Maocu parti Zanu’nun genel sekreteri oldu, ardından “yıkıcılıkla” suçlanıp hapse gönderildi. 10 yıl hapiste kalan Mugabe, silahlı mücadelesine Mozambik’ten başkanlık etti ve 1979’da Lancaster House bağımsızlık anlaşmalarından sonra 1980’de hükümet başkanı seçildi ve önceleri örnek gösterilecek bir sağlık ve eğitim siyaseti yürüttü. 10 yıl boyunca iyi bir ekonomi performansı sağlayan ve Batı tarafından çok sevilen Mugabe’nin ülkesinde ortalama ömür 54’ten 64’e çıktı, okuma-yazma bilmeyenlerin ve çocuk ölümlerinin oranı en alt düzeye geriledi.
Dünya, 1982 ile 1985 arasında Matabeleland eyaletinde binlerce “muhalifin” katledilmesine de göz yumdu. 2000’deki anayasal referandumdan sonra her şey tersine döndü. Kendilerini unutulmuş hisseden eski bağımsızlık gazilerinin baskısıyla beyaz çiftlik sahiplerine karşı şiddet olayları zincirinden boşaldı ve Zimbabve, eski Batılı müttefiklerinden tecrit olmaya başladı.
Mugabe, 2002’de şaibeli bir biçimde yeniden seçilince, Batılı eski müttefikler birbirini ardına rejime yaptırım uygulamaya başladı. Tarım reformunun ardından ise ülke ekonomisi düşüşe geçti. Yıllık enflasyonun yüzde milyonlar seviyesinde olduğu konuluşur hale geldi, 5 kişiden 4’ü işsiz kaldı, mağazalar boşaldı ve ortalama ömür 36’ya düştü.
