İstanbul’da yeni müzakere ceniniyle aynı saatlerde Doha anlaşmasının doğması ve Tel Aviv ile Hizbullah arasındaki esir değişimi müzakerelerinin yoğunluk kazanması dikkat çekici bir tesadüftü!
Gazze’de Mısırlılar İsrail’den güçlü işaretler almasalardı, üstlendikleri ateşkes çabalarına yoğunlaşmazlardı.
1979’daki Camp David anlaşmalarından bu yana ilk defa Mısır’la olan ‘soğuk barışın’ taraflar arasında Washington’un gözetiminde yeni stratejik diyalog başlatarak ‘sıcak barışa’ dönüştürülmesi çağrısı yapan İsrail sesleri çıkmaya başladı.
Peki bu İsrail diplomatik kurlarının hedefleri neler?
Konu Suriye ve Türkiye bağlamında gayet net görünüyor: Bu görüşmeler Türkiye’nin, İran nüfuzuna paralel olarak Ortadoğu politikalarının merkezine girmesini sağlıyor ve İsrail’in, Şam ile Tahran’ı uzaklaştırma yönündeki iddiaları da derinleşiyor ve haklı çıkıyor.
Mısır’la stratejik diyalog önerisi için de bu iddia geçerli. Bu stratejik diyalog önerisi de, Lübnan ve Gazze’deki ateşkes çabalarıyla beraber, İran’la olan denge oyununa hizmet ediyor. Bu denge oyunu, Tahran’ın Arap halklarına önerdiği direniş projesini frenleyebilir.
İSRAİL DİPLOMASİYİ SAVAŞ ARACI OLARAK KULLANIYOR
Fakat biraz duralım ve düşünelim. Şu an bölge semasında parlayan saf İsrail diplomasi altınının nihai hedefi, sadece barışçıl çözümlere ulaşmak değil. Suriye ile İsrail barışı mümkün, ancak İsrail’in iç şartları ve Suriye’nin yeni Beyaz Saray sakinlerinin eğilimlerini beklemekle ilgili hesapları düşünüldüğünde, barışın o kadar da yakın olmadığı görülebilir. Mısır’la stratejik diyaloğun hedefi, ılımlı ve dengeli yeni bölgesel düzene değil, sıcak bölgesel cepheleşmelere hazırlık içindir. Gazze ve Lübnan’daki ise sadece bir ateşkesten ibaret.
Peki sonuç ne? Sonuç oldukça net. İbrani devleti diplomasiyi savaşa hazırlık için bir araç olarak kullanmaktadır.
Minimum düzeyde, bu diplomatik hamlenin Condaleezza Rice’ın ‘ılımlılar ile radikaller’ arasında öngördüğü yeni stratejik kamplaşmanın ortaya çıkmasına destek olması mümkün. Maksimum düzeyde ise gerek başkan Bush dönemi bitmeden önce- ki İsrail’in tercihi bu yönde- gerekse de görev süresinin sona ermesi ardından- Bush’un tercihi bu yönde- İran’la bitirici savaşa ortamı hazırlayabilir. Her iki durumda da İsrail belirli kazanımlarla çıkabilir.
Gerçekten ustaca bir oyun.
*Birleşik Arap Emirlikleri gazetesi El Haliç, 4 Haziran 2008, Arapçadan çeviri: Halil Çelik
