Dünya Anayasa Mahkemesi kararını konuşuyor

Konu Financial Times’ın da gündeminde. “Türkiye’de laik devlet, muhafazakar hükümete karşı önemli bir zafer kazandı” diyen gazete şöyle devam ediyor: “Anayasa Mahkemesi’nin kararı, Türkiye’yi son haftalarda pençesine alan felç edici siyasi krizin daha da uzamasına neden olacak. Ayrıca kökenleri siyasi İslam’a dayanan AKP’nin, türban davasıyla yakından bağlantılı bir başka dava sonucunda kapatılması ihtimalini güçlendirdi. Bu geniş ve muğlak etkileri nedeniyle türban kararı, mali piyasalardaki kafa karışıklığını da artıracaktır. Yavaşlayan ekonomisi ve sendeleyerek ilerleyen ekonomik ve yapısal reformları nedeniyle, Türkiye zaten bir süredir yatırımcıları kaygılandırıyordu.”

YARGIÇLAR MEYDAN OKUDU
Times gelişmeleri, “Yargıçlar başörtüsü yasağını destekleyerek hükümete meydan okudu” başlığıyla duyuruyor. Anayasa Mahkemesi’nin “laiklerin kalesi” olduğunu belirten gazete, türban kararı ile ilgili şu yorumu yapıyor:

“AKP şimdiye kadar önüne çıkan birkaç engeli aşmayı başardı. Bunların arasında askerin uyarıları, iddialara göre bir darbe girişimi ve protesto gösterileri de vardı. Bu gösterileri, hükümetin Abdullah Gül’ü cumhurbaşkanı seçmek için ilk girişimini engelleyen bir başka Anayasa Mahkemesi kararı takip etmişti. AKP taraftarlarına göre diğerlerinin başaramadığını, şimdi yargı başarmış oldu.”

EL SEFİR: KARAR DARBE SÜRECİNDE BİR DURAK GİBİ
Lübnan gazetesi El Sefir, “Başörtüye ve Erdoğan’a anayasal darbe” başlığıyla verdiği haberinde, Anayasa Mahkemesi kararının Türkiye’nin yıllardır yaşadığı istikrara ve iktidardaki AKP’ye güçlü darbe vurduğunu belirterek, kararın Türkiye sahasını iç çekişmelere açık hale getirdiğini ve darbe süreçlerinin bir durağını temsil ettiğini yazdı. Gazete ayrıca kararla birlikte Türkiye’de özgürlüklerin, eşitliğin, demokratik pratiğin ve sosyal istikrarın da ağır darbe aldığı saptamasında bulunarak İslamcı kesimin çıkmaz yola sürüklendiği yorumunu yaptı.

Bir diğer Lübnan gazetesi El Ahbar ise üniversitelerdeki başörtülü Türk kızlarına yönelik sınırlamaların hafiflemesi amacıyla Türk parlamenterlerinin anayasa üzerinde yaptığı değişikliğin iptali ile birlikte Türk Anayasa Mahkemesi salonundan dün siyah dumanların yükseldiğini yazarak, Türkiye’de başörtünün kırmızı çizgi olduğu saptamasında bulundu.

Suudi Arabistan’da yayınlanan El Riyad gazetesi, “Türkiye üniversiteleri artık başörtüden yoksun” başlığıyla verdiği haberinde, Türk Anayasa Mahkemesi’nin kızların üniversitelerde başörtü takmalarına izin veren yasayı Türkiye cumhuriyetinin laiklik ilkelerine aykırı olduğu temelinden hareketle iptal ettiğini yazdı.

Londra kaynaklı Arap gazetesi Şarkulevsat ise, başörtüsüyle ilgili reformların iktidar partisi AKP’nin kapatılmasını hedefleyen ayrıntılı davada temel rol oynadığına dikkat çekerek, anayasal düzenlemenin yapılmasına rağmen bir çok üniversitenin başörtüye izin vermediğini yazdı.

FRANSIZ BASININDA REFAH KARŞILAŞTIRMASI
Anayasa Mahkemesi kararı Fransız medyasında da geniş yankı buldu. Liberation gazetesi, “Anayasa Mahkemesi türbanı üniversite dışında tutuyor” başlığı ile verdiği haberde, “Avrupa endişeli ama düşük profil çiziyor, zira bu prosedürler yasal ve demokrasinin korunması amacıyla kapatılan Refah Partisi’yle ilgili 2003 yılındaki kararda olduğu gibi, çoğu zaman Strasbourg yargıçları tarafından da onaylanıyor. Erdoğan bu tür hatalardan ders çıkararak, kendisini Avrupa ve demokrasi yanlısı ilan eden AKP’yi kurmuştu.” yorumu yapılıyor.

Les Echos gazetesinde, “Bu can alıcı karar, iktidardaki İslamcı-Muhafazakar AKP kapatılacağına dair bir işaret de olabilir.” ifadesi yer aldı.

Le Figaro’da yer alan haberde, “Anayasa Mahkemesi kararı iktidardaki AKP’yi zora soktu. Sürpriz olmayan ve merakla beklenen bu karar iktidardaki Müslüman muhafazakarlar ile laik bürokrasi arasında açık savaş ortamında çıktı ve hükümet açısından yenilgi anlamına geliyor” denildi.

MAHKEME AKP’NİN KADERİNİ TAYİN ETTİ
Almanya’da ise haftalık die Zeit gazetesi, “Türk Anayasa Mahkemesi türban yasağını yeniden yürürlüğe soktu. Böylece iktidar partisi AKP’nin de kaderini tayin etti.” derken, günlük Welt gazetesi, “Türban yasağının kaldırılması AKP’nin son seçim zaferinden sonra, başlattığı en önemli kanun değişikliğiyidi. Ayrıca, AKP kapatma davası için de kritik olan türban yasağı kararını Anayasa Mahkemesi’nin iptal etmesi, bu durumun kapatma davasında AKP aleyhine kullanılabileceğini gösteriyor.” ifadelerine yer verdi.

İtalya’da Corriere Della Sera gazetesi birinci sayfadan verdigi haberi iç sayfalarda ayrıntılı olarak yayınladı. “Erdoğan’a tokat, üniversitelerde türbana hayır’ başlığının kullanıldığı haberde, Anayasa Mahkemesi’nin kararından çok kararın motivasyonunun üzerinde durmuş ve bunun anlamının Erdoğan’a savaş açılması olduğunu iddia etmiş. Türkiye’nin son zamanlarda kazandığı uluslararası itibar (Suriye-İsrail arabuluculuğu) ve ekonomideki gıpta edilecek büyüme hızı, enerji kaynaklarını taşımadaki önemli konumu ve Avrupa Birliği’ne girmek için istikrarlı hükümet çabalarının bu gerginlik yüzünden riske girebileceğini ve kurumlar arasındaki çatışmanın Türkiye’deki toplumu ve hayatı etkileyeceğini yazmış.”

Repubblica gazetesi de haberi ilk sayfadan verip, içeriye tam sayfa olarak taşıdı. Gazete, Anayasa Mahkemesi’nin kararının AKP’nin kapatılması kararını etkileyeceği riskini taşıdığını yazarken, davanın sürecini de ayrıntılı olarak belirtti. CHP’nin sol söylemden uzaklaşıp önce askerlerin sorna da yargının etkisinde hareket ettiğini savunan Repubbblica gazetesi, Eylül’de anayasa mahkemesinin AKP hakında karar vereceğini yazmış. Murat Belge ile yapılmış bir roportaja yer veren gazete, Belge’nin “Artık dramatik olayların olmasından endişe ediyorum” sözlerini alt başlığa taşıdı. “Bu karar ile birlikte AKP’nin kapatılması yoluna gidiliyor, AB yolu da zorlaşıyor” yorumunu yapan Belge, CHP’nin de sadece isim olarak sol bir parti olduğunu ve Türkiye’de artık solun olmadığını belirtti.