STRASBOURG - Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde (AİHM) 1 Kasım 1998 tarihinden bu yana yargıçlık yapan Rıza Türmen, görevini 1 Mayıs 2008 tarihinde Işıl Karakaş’a devredecek. NTV Brüksel muhabiri Kayhan Karaca’ya özel röportaj veren Türmen, parti kapatma davaları ve 301’nci madde değişikliğini değerlendirdi. Avrupa Birliği’nin Türkiye’nin standartlara uyup uymadığını ölçmek için AİHM kararlarına baktığını söyleyen, dolayısıyla AİHM kararlarına uyumun Türkiye’nin AB üyeliği açısından önemine dikkat çeken Türmen, önemli mesajlar verdi.
AİHM’de şimdiye kadar Türkiye’den 9 tane parti kapatma davası açıldığını belirten Türmen, AİHM’in parti kapatmaya bakışını değerlendirmek için, tüm bu kararları bir bütün olarak okumak gerektiğini söyledi. Türmen, şöyle konuştu:
“AİHM’in temel yaklaşımı, demokrasidir. Ne zaman uygundur, ne zaman değildir buna bakar. AİHM, bütün kararlarında şunun altını çizer, siyasi partiler demokrasinin vazgeçilmez unsurlarıdır. Partiler her türlü görüşü savunabilirler, fakat yeter ki bu görüşleri savunurken kullandıkları araçlar ve projenin amaçları demokrasiye uygun olsun. Alman Komünist Partisi’nin kapatılmasını da uygun bulmuştur, çünkü bu parti şiddete başvurarak bir komünist diktatörlük kurmak istemektedir ve kapatmıştır.”
Refah Partisi’nin kapatılmasıyla ilgili “Bu partinin savunduğu çok hukuklu ve şeriata dayalı proje demokrasinin temel ilkeleriyle bağdaşmazdı” diyen Türmen, şu ifadeleri kullandı:
“RP’nin şiddete başvurup başvurmayacağı ikinci planda incelenmiştir. Çünkü siyasi parti hangi yoldan gelirse gelsin projesini gerçekleştirmek isteyecektir. Kararda, ‘Türkiye Cumhuriyeti’nin laiklik ilkesi demokrasiyle uyum halindedir ve demokrasinin bir ilkesidir laiklik’ denilmiştir. RP davasına bu açıdan bakmıştır ve RP’nin projesinin demokrasiye uygun olmadığına karar vermiştir.”
301 DEĞİŞİKLİĞİNİ ANLAYAMADIM Türmen, TCK 301. maddede değişiklik teklifi için de şu değerlendirmeyi yaptı:
“Türkiye’nin temel sorunu ifade özgürlüğüyle ilgili davalardır. Baktığımızda ortaya şöyle bir resim çıkıyor: Türkiye’deki düşünce özgürlüğüyle ilgili davalar aslında kanunları uygulayan kişilerin kendi bakış açılarından kaynaklanmaktadır. Yani, hakimlerimiz ve savcılarımız daha birey eksenli konulara bakarlarsa bu problemler daha hafifleyecektir.” Rıza Türmen’le röportajın tam metni için tıklayın TBMM gündeminde olan 301. madde değişikliği için “Türklük mü, Türk milleti mi” ifadelerinin öneminin nerede olduğunu anlayabilmiş değilim” diyen Türmen, “Hakimlerimizin, bunları istediği gibi yorumlama özgürlüğü var. Bunlar zaten tehlike suçları, zaten yoruma açık suçlar. Hakimlerin kendi değerlendirmelerini çok çok yakından ilgilendiren suçlar. Bu değişiklikler bana biraz kozmetik geliyor” dedi.
Rıza Türmen’le röportajın tam metni için tıklayın
