Raportör, komisyondaki oylamadan önce yaptığı konuşmada, Türkiye’nin çağdaşlaşması ve hukuk devleti ilkesinin tesisi için Türkiye’den reformları sürdürmesini istediklerini belirterek, raporda adil ve dengeli olmaya çalıştıklarını söyledi.
AP’nin bu raporunun bağlayıcı özelliği bulunmuyor ve tavsiye niteliği taşıyor.
DEĞİŞİKLİK ÖNERGELERİNDEN 13’ÜNE KABUL, 7’SİNE RET
Düzenlenen oylamada, raportörün siyasal gruplarla ortak uzlaşma sağlayarak sunduğu 13 değişiklik önergesi kabul edildi. Oylamada, 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni tezlerini savunan 7 değişiklik önergesi reddedildi.
Kabul edilen bir değişiklik önergesinde, “AK Parti’nin Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmasının sonuçlarından endişe duyulacağı” ifade edildi ve “Anayasa Mahkemesi’nin kararını, hukuk devleti ilkeleri, Avrupa standartları ve Venedik Komisyonu’nun, siyasal partilerin kapatılmasıyla ilgili ölçütlerine uygun alması” temennisinde bulunuldu.
Kabul edilen diğer bir değişiklik önergesindeyse, “hükümete, reformları sürdürürken, demokratik ve laik bir Türkiye’de çoğulculuk ve farklılıklara saygı göstermesi” istendi ve “ülkenin çağdaşlaşması için hükümete ve tüm siyasal partilere, önemli adımlarda yapıcı bir uzlaşmaya gitmesi” çağrısında bulunuldu.
Üniversitedeki başörtüsü yasağının kaldırılmasına da atıfta bulunulan ve oylamayla kabul edilen başka bir değişiklik önergesinde de, “üniversitelerdeki başörtüsü yasağının, geniş anlamda sivil toplumun görüşlerini temel alacak, geniş çaplı bir reform paketi içinde kaldırılmamasının halkın bir bölümünde endişe ve düş kırıklığı yaratması not edildi” ifadesi kullanıldı.
Kabul edilen başka bir değişiklik önergesinde, DTP milletvekillerine ve belediye başkanlarına terör örgütüyle aralarına açık bir sınır koymaları istendi.
Yine başka bir değişiklik önergesinde, Leyla Zana ile birlikte DTP üyesi 53 belediye başkanı hakkında, görüşlerini açıkladıkları gerekçesiyle dava açılması eleştirildi.
Yeni sivil anayasa hazırlığının “insan hakları ve özgürlüklerin korunmasını anayasanın merkezine yerleştirme” açısından çok önemli bir fırsat sunduğu anlatılan raporda, yeni anayasa çalışmasında sivil toplumun geniş katılımının sağlanması tavsiye ediliyor.
REFORMLARDA KARARLILIK İSTENDİ
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın “2008’in reform yılı olacağı” taahhüdünün memnuniyetle karşılandığı belirtilen raporda, hükümetin parlamentodaki çoğunluğuna dayanarak reformlarda kararlı davranmasının Türkiye’nin modern demokratik refah toplumuna dönüşümünde hayati önem taşıdığı vurgulanıyor.
Taslakta, “demokratik yollarla seçilmiş siyasal liderliğin, iç ve dış politikayla güvenlik konularının biçimlenmesinde tam sorumluluk üstlenmesinin ve ordunun demokratik sorumluluğa saygı göstermesinin güvence altına alınmasında” ve TBMM’nin askeri ve savunma politikasında bu kapsamdaki tüm harcamalarda tam denetim yetkisinin tesis edilmesinde “hükümetin yeni sistematik çabalar göstermesi” isteniyor.
İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ ELEŞTİRİSİ
Türk Ceza Yasası’nın 301. maddesinin taahhütlere bağlı kalınarak öncelikle değiştirilmesi istenen belgede, ifade özgürlüğü kapsamında yeni reformların yapılmamış olması eleştiriliyor.
ERGENEKON DA RAPORA GİRDİ
Taslak raporda, Ergenekon soruşturmasının kararlılıkla sürdürülerek örgütün “devlet organlarındaki tüm bağlantılarının ortaya çıkarılarak örgütle ilişkisi olanların yargıya teslim edilmesi” isteniyor.
VAKIFLAR YASASI
Vakıflar Yasası’nın çıkarılmasından duyulan memnuniyetin dile getirildiği taslakta, “AB Komisyonu’nun metni inceleyerek gayrimüslim azınlıklarca mülklerin yönetimi, satın alınması ve üçüncü kişilere satılmış olanlar dahil geri alınmasının mümkün olup olmayacağını araştırması gerekir” deniliyor.
Taslak raporda, Vakıflar Yasası’nın kabulünün ardından Türk hükümetinin, bu olumlu adımı değerlendirerek dinsel özgürlüklerle ilgili tüm yükümlülüklerini yerine getirmesi, bu kapsamda tüm dinsel toplululuklara faaliyetleri için gerekli yasal statü, ruhani görevlilerin eğitimi, hiyerarşik seçim ve ibadet yerlerinin inşası konusunda yasal çerçeve sunulması, Heybeliada Ruhban Okulu’nun yeniden açılması ve “ekümenik patrik” unvanının kullanımına izin verilmesi gibi isteklere yer veriliyor.
DTP’LİLERE TAVSİYE
Belgede, “Türk hükümetine, Kürt sorununun kalıcı çözümü amaçlayan siyasal inisiyatifin öncelikli olarak başlatılması çağrısı yapılır” ifadesine yer verilerek, DTP’li milletvekilleri ve belediye başkanlarından “demokratik Türk devleti içinde Kürt sorununa siyasal çözüm arayışına yapıcı biçimde dahil olmaları” isteniyor.
KADINA YÖNELİK ŞİDDET
Kadına yönelik şiddetle mücadelede Türkiye’nin sağladığı ilerlemeden övgüyle sözedilen belgede, “eşit muameleyle kadınların eğitim yapabilmeleri ve ekonomik açıdan güçlendirilmeleri Türkiye’nin daha fazla ekonomik kalkınması ve refahı açısından kritik önemdedir” deniliyor.
PKK SİLAH BIRAKMALI
Terör örgütü PKK’nın eylemleri şiddetle kınanarak ve terörle mücadelede Türkiye ile dayanışmaya vurgu yapılan raporda, terör örgütünün önkoşulsuz olarak derhal silah bırakması isteniyor.
Raporda, “Türkiye’ye karşı terörist eylemlerde topraklarının üs olarak kullanılmasına izin vermemeleri konusunda” Irak hükümetine ve Irak’ın kuzeyindeki bölgesel yönetime çağrı yapılarak, bu kapsamda Türkiye ile Irak arasındaki diyalogdan memnuniyet duyulduğu belirtiliyor.
KIBRIS’TAN TSK ÇEKİLİRSE ÇÖZÜM KOLAYLAŞIR
Kıbrıs sorununa BM gözetiminde kapsamlı çözüm bulunması gereğine vurgu yapılan taslak belgede, “Türk askerlerinin çekilmesinin çözüm müzakerelerini kolaylaştıracağı” ileri sürülüyor.
ERMENİSTAN SINIR KAPISI AÇILSIN
AP’nin önceki Türkiye raporlarında yer bulan 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni iddialarına değinilmeyen rapor taslağında, “Türkiye’nin, ekonomik ambargoyu sona erdirerek Ermenistan ile sınır kapısını yeniden açması, Türk ve Ermeni hükümetlerinin geçmişteki olaylarla ilgili açık ve samimi tartışmaya izin vererek uzlaşma sürecini başlatması ve AB Komisyonunun bu süreci kolaylaştırması” çağrıları yapılıyor.
ÜYE ÜLKELERE ÇAĞRI
“Karadeniz havzasında, Orta Asya’da ve daha geniş Ortadoğu’da AB dış politika hedeflerinin gerçekleştirilmesinde önemli bir ortak olarak Türkiye’nin rolü onaylanır” denilen raporda, AB Komisyonu ve üye devletlere çağrı yapılarak, bu bölgelerde Türkiye ile işbirliği potansiyelinden daha iyi yararlanılması isteniyor.
İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI TEPKİSİ
Raporda, Türkiye’nin Bosna-Hersek ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ndeki Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası (AGSP) misyonları yanında Kosova ve Afganistan gibi NATO operasyonlarına katılımı övülürken, “Türkiye’nin AB-NATO stratejik işbirliği anlaşmasının uygulanmasını engellemesinden üzüntü duyulur” deniliyor.
ENERJİ FASLINA DESTEK
Türkiye’nin, “Avrasya’nın enerji terminali olma hedefini ve Avrupa’nın enerji güvenliğine katkıda oynayacağı rolü tanınan” taslakta, enerji faslının müzakerelere açılmasına destek veriliyor.
VİZE KOLAYLIĞI
Oomen-Ruijten’in hazırladığı rapor taslağında, “vize kolaylığı anlaşması müzakerelerine başlamaları” için AB Komisyonu ve Türkiye’ye çağrı yapılıyor.
