Irak Kürtleri ve açık hüsran

Fakat acaba Iraklı Kürtler, Kürt olmayan çoğunluğa, Kuzey Irak’ı Türk ‘emperyalizminden’ kurtarmak için ayaklanma sebebi bıraktılar mı? Amerikan korumasına bel bağlamalarının, kesin bir kayba uğramaya çok önceden mahkum olduğunu şimdi mi anladılar?

Birbiriyle bağlantılı yıllar boyunca Kürt liderler, Irak’tan ayrılıp bağımsız olmaya, Amerikan desteğine bel bağlayarak uzun vadede stratejik hedef olarak kuzeyde Kürt devleti kurmaya gözlerini diktiler. 90’ların başındaki Birinci Körfez Savaşı’nda Saddam’ın Irak’ının yenilmesini ve 2003 yılında Amerikan işgali altında merkezi hükümetin çökmesi ve Saddam rejiminin yıkılmasını, Amerikan hava korumasını destek alarak bu hedefi gerçekleştirmek için fırsat olarak kullandılar.

Hatta Kürt liderler fiiliyatta tam bağımsızlığa sahip bir devletin yöneticileri gibi hareket eder oldular; ancak bağımsızlık sarhoşluğunun etkisi altında şu iki noktayı yani Irak’ın parçalanmasının Şii ve Sünni’siyle Arap çoğunluğu kızdıracağını ve diğer yandan iktidar sınıfı ve elit çevreleriyle Türkiye’yi provoke edeceğini unuttular. Ayrıca ABD’nin kesin tercih yapmak zorunda kaldığı vakit Türkiye için Kuzey Irak’ı kurban vereceğini hesaba katmadılar.

Böylelikle ezici Türk askeri operasyonunun vuku bulması sonrası Kürt yönetimi, bütün cephelerde kaybetti. İki müttefikten birinin tarafını tutmasının sıkıntısını gidermek için Washington, Türk hükümetini operasyonu durdurmaya sevk etmek amacıyla elindeki bütün diplomatik imkanları harcadı. Türk operasyonunun açıklanmış hedefinin, PKK güçlerine bitirici yenilgiyi tattırmak olmasına rağmen Türk ordusunun, oradaki PKK güçlerinin üslerini ortadan kaldırmak gerekçesiyle Kuzey Irak topraklarını hedef aldığı açık.

Kürt liderler, ABD’nin TSK yönetimine PKK’nın Kuzey Irak topraklarındaki mevzi ve üslerine dair istihbarat bilgileriyle donatarak destek vermesi sürpriziyle karşılaştılar. Bir anda Washington, Irak Kürtlerine yönelik korumasını kaldırdı. Suda boğulmakta olan ancak saman çöpüne tutunan insan gibi Kürt yönetimi, ‘Irak’ın ulusal egemenliğinin’ başarısı için ayaklanması amacıyla Bağdat’taki merkezi hükümetten yardım istemeye yöneldi.

Böylelikle Kürt yönetimi öncelikle ABD’nin Irak’a saldırısından bu yana Irak’ın ulusal egemenliğinin olmadığını unuttu. Irak saldırısına ilk olumlu bakan ve savaş kalıcı işgale dönüştüğü zaman en şiddetli destekçisi Kürt azınlıktı. İşgalci otoriteyle işbirlikleri ve işgali koruyucu güç olarak destek almaları gölgesinde Kürt yönetimi, kuzeyde bağımsız Kürt devleti kurma amaçlı planlarını hayata geçirmeye başladı. Hükümeti ve parlamentoyu kurduktan, Peşmerge milislerini düzenli orduya dönüştürdükten sonra petrolüyle zengin Kerkük’ü Arap varlığından uzaklaştırmaya çalıştılar.

Türkiye öfkelendi çünkü ilkesel olarak Irak’ta bağımsız bir Kürt devletinin kurulmasına karşı çıkıyordu ki böylelikle ‘bağımsızlık ‘salgını’ Türkiye’nin Kürt bölgelerine taşınmasın. Şu an Türkiye’nin öfkesini askeri operasyonla göstermesi sonrası Irak bölgesel Kürt yönetimi, Amerikan korumasının çekilmesi ve Iraklı Arap çoğunluğunun alaya almasında kendisini gösteren açık bir hüsranla mücadele ediyor.

* Birleşik Arap Emirlikleri’nde yayımlanan El Beyan gazetesi, 2 Mart 2008, Genel yayın yönetmeni,
Arapçadan çeviri: Halil Çelik