İSTANBUL - Türkiye’de iç talebin öncü göstergeleri niteliğini yayınlanmaya başladığı 2002 yılından bu yana kazanan CNBC-e Bireysel Tüketim ve Perakende Satış Endeksleri, 2005 yılının Temmuz ayından itibaren revize edilmiş haliyle tek bir endeks olarak yayınlanmaya başlanacak. Haziran ayına ilişkin açıklanan CNBC-e Tüketim Endeksi önceki aya göre 12 puanlık artışla 137,13 değerine çıktı. | DİĞER HABERLER İÇİN TIKLAYINIZ |
 |
Yeni endeks, CNBC-e Tüketim Endeksi olarak adlandırıldı. Bu değişikliğe gidilmesinin en önemli nedenlerinden birisi eski endekslerin sektörel ağırlıklandırılmasında kullanılan DİE Tüketici Fiyat endeksinin 2003 bazlı olarak revize edilmesidir. DİE ağırlıklandırmasındaki değişikliklerin CNBC-e endekslerine yansıtılması gerekiyordu. Bu ihtiyaç ortaya çıkınca, endekste düşünülen diğer revizyonların da eşanlı olarak yapılmasına karar verildi. Bu çerçevede, iç talebin gidişatını daha kolay ve karışıklığa yol açmadan izlemek açısından daha önce yayınlanan iki endeks tek bir endekse dönüştürüldü. CNBC-e Tüketim Endeksi olarak adlandırılan bu endeks, sektörel bazda ulaşılan veri ve kapsam açısından eski endekslere göre çok daha büyük oldu.
2005 Ocak ayını baz alarak oluşturulan CNBC-e Tüketim Endeksi (CNBC-e / TE), temel olarak daha önce yayınlanan Bireysel Tüketim Endeksine benzemektedir. CNBC-e / TE oluşturulmasında, DİE’nin yeni Tüketici Fiyat Endeksinde kullanılan tüm sektörler ve ağırlıklar Bireysel Tüketim Endeksinde olduğu gibi önemli oranda referans alınmıştır. Yeni endeks de, sektörel bazda kişi başına ortalama tüketim harcamasını esas almaktadır.
MEVSİMSEL OLARAK DÜZELTİLECEK
CNBC-e TE ile getirilen diğer bir yenilik, endeksin mevsimsel olarak düzeltilmiş serilerinin de yayınlanacak olmasıdır. Aynı zamanda, tüketimde önemli ağırlığı olan üç önemli sektöre (Gıda, Giyim ve Ev Eşyası) ilişkin mevsimsel olarak düzeltilmiş seriler de yayınlanacaktır. Mevsimsel olarak düzeltmeler bu amaç için yaygın olarak kullanılan Tramo - Seats yöntemiyle yapılmıştır.
Bültenlerde kullanılacak olan veri setlerinde, CNBC-e / TE-SA’da olduğu gibi SA uzantılı olanlar mevsimsel olarak düzeltilmiş anlamına gelecektir. 2005 Ocak bazlı olarak hazırlanan yeni endeks, ilk olarak bu yılın Haziran ayı verileriyle açıklanmaktadır. Yeni endeks, içerdiği tüm sektörler ile beraber eski endekslerin başlangıç dönemi olan 2002 yılı Ocak ayına kadar geriye dönük revize edilmiştir.
TÜKETİM ENDEKSİ HAZİRAN’DA YÜKSELDİ
Haziran ayına ilişkin olarak açıklanan yeni CNBC-e Tüketim Endeksi bir önceki aya göre yaklaşık 12 puan artarak 137,13 değerini aldı. Endeks bir önceki yılın aynı dönemine göre de 7 puan yükseliş gösterdi.
Sektörel olarak bakıldığında artış gösteren önemli sektörler olarak beyaz eşya, elektronik ve mutfak eşyalarını da içeren ev eşyaları ile otomobil, turizm, konut ve mobilya sektörleri dikkat çekiyor. Söz konusu sektörler bir önceki yılın aynı dönemine göre de artış gösteriyor. Buna karşın, giyim ve gıda bir önceki aya göre düşüş gösteren sektörler olarak karşımıza çıkıyor. Bir önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırdığımızda da gıda ve giyim’deki düşüşün devam ettiğini görüyoruz. Giyim sektöründeki düşüş çok daha çarpıcı olarak karşımıza çıkıyor. Mevsimsel etkilerden arındırılmış serilere baktığımızda ise CNBC-e / TE-SA’nın bir önceki aya göre sadece 1 puanlık bir artışla 115,64 değerini aldığını görüyoruz. Bir önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırdığımızda ise Tüketim endeksi yaklaşık 2 puanlık bir gerileme gösterdi.
Sonuç olarak, hem mutlak hem de mevsimsel etkilerden arındırılmış verilere göre Haziran ayı tüketiminin Mayıs ayından genel olarak daha yüksek olduğunu görüyoruz. Bu yükselişte öncü diyebileceğimiz konut, mobilya, otomobil ve kısmen beyaz eşyanın etkili olduğu söylenebilir. Mevsimsel olarak arındırılmış serilere bakıldığında genel olarak iç talep geçen yılın altındadır. Fakat, yukarıda bahsedilen öncü sektörler bu serilerde de geçen yıldan daha iyi durumdadır. Bu bulgular, yaklaşık 10 gün önce yayınlanan CNBC-e Tüketim Eğilim Endeksi’nin Mayıs ayına göre izlenen hızlı artışını da desteklemektedir.
GIDA VE GİYİME OLAN TALEP AZALDI
Tüketicilerin öncü sektörlere yönelirken gıda ve giyim sektörlerine talebini azaltması dikkat çekici nitelikte. CNBC-e Tüketici Beklenti Endeksi geleceğe ilişkin beklentilerde bozulma ortaya koyuyordu. Buna rağmen, öncü sektörlerde görülen talep artışı fiyatların cazip olmasından kaynaklanabilir. Son aylarda tüketim malları ithalatında azalma eğilimi dikkat çekerken, Haziran’da bunun tersine döndüğü söylenebilir.
CNBC-e Endeksi’nin mutlak değeri son ayların en yüksek noktasına gelmesine rağmen, mevsimsel etkileri dikkate aldığımızda enflasyon üzerinde baskı oluşturacak bir talep baskısı görülmezken, buna karşılık dış açıkda olumsuz etkiler yaşanabileceği dikkat çekiyor.
| DİĞER HABERLER İÇİN TIKLAYINIZ |
|
| |
